Brollup in Zweden II

Chris, Madeleine en oranjebloesem

Prinses Madeleine, 8 juni 2013. Copyright PPE/ddp/Guido Ohlenbostel

Prinses Madeleine, 8 juni 2013. Copyright PPE/ddp/Guido Ohlenbostel

Het lag voor de hand dat oranjebloesem al in een vroeg stadium de bruidsdecoratie bij uitstek zou worden. De sinaasappelboom is een van de weinige gewassen die tegelijkertijd bloemen én fruit (de appeltjes) dragen. Bloei en vruchtbaarheid tegelijkertijd: welke bruid wil dat nu niet? :0)

Hoe dan ook: al in het oude China, duizenden jaren voor de jaartelling droegen bruiden dus al oranjebloesem in het haar. Bloemenranken in het haar gaan überhaput ver terug. Meikoninginnen, oogstkoninginnen, en natuurlijk ook (over)winnaars in het oude Griekenland en Rome.

Je zou denken dat vanwege het sentiment en het hoge zeven-ballen- en- een-piek,- jongens- wat-een-symboliek gehalte dit oude gebruik door de af en toe licht dweperige Britise koningin Victoria (1819-1901) in ere is hersteld.

Maar ruim een eeuw voor haar droeg de Franse koningin Marie-Antoinette bij haar huwelijk met de Franse dauphin (de latere Lodewijk XVI) … oranjebloesem in het haar. Dat was trouwens voor de grote mode van bruidsjurken. Marie-Antoinette trouwde, zoals vrijwel alle bruiden toen, in een mooie jurk.

Oranjebloesem: bloem en vrucht tegelijk

Oranjebloesem: bloem en vrucht tegelijk

De attractie van oranjebloesem is natuurlijk ook dat het wit is. Dat verwacht je niet van een bloemetje dat later verandert  in een fel oranje appeltje. Maar ja, bij appels en peren zit er ook verschil tussen bloem en vrucht.

Misschien zit het ‘m in de naam ‘oranjebloesem’ dat het even duurt voordat het doordringt dat de bloesem wit is.

Want wat hebben we eigenlijk voor houvast? Koninklijke bruiden dragen al decennia lang geen oranjebloesem meer. Dus zijn we aangewezen op oude, vaak onduidelijke  zwart-wit foto’s.

Oranjes

In Nederland zijn we dan nog extra gehandicapt. Ja, koningin Wilhelmina droeg bij haar huwelijk in 1901 oranjebloesem. Dat had trouwens haar moeder Emma bij haar huwelijk in 1879 ook al gedaan. En Juliana droeg in 1937 ook oranjebloesem op haar sluier.

Helena van Waldeck-Pyrmont, 1882. Harper's Bazar, archief ES

Helena van Waldeck-Pyrmont, 1882. Harper’s Bazar, archief ES

Maar zij waren allemaal ‘van Oranje’.

Prins Gustaf Adolf en prinses Sibylla, 1932

Prins Gustaf Adolf en prinses Sibylla, 1932

In het Britse koningshuis was de traditie dankzij Victoria onontkoombaar. Al haar dochters en schoondochters – het waren er veel – droegen op hun trouwdag oranjebloesem in het haar, ook vaak op hun jurk. Zoals Helena, de zuster van de Nederlandse koningin Emma die in 1982 trouwde met Leopold, de jongste zoon van Victoria.

En ook Mary, de bruid van Victoria’s kleinzoon George (later koningin George V). In een eigentijdse beschrijving heet het: ‘De sluier is van Alençon tule, afgezoomd met parels, bijeen gehouden door drie verrukkelijke takjes oranjebloesem, die zijn samengebonden zodat het net lijkt of ze een kroontje vormen.’

Ook Zweedse bruiden in het begin van de 20ste eeuw droegen nog oranjebloesem. Zoals Margaret van Connaught die in 1905 met de latere koning Gustaf V Adolf trouwde.

En de Duitse prinses Sibylla toen ze in 1932 met de Britse prins Gustaf Adolf trouwde. Alleen, zij droeg mirte, ook al zo’n geliefde plant, omdat die nu weer wordt geassociëerd met huiselijk geluk.

Mirte

Prinses Madeleine had echter op haar trouwdag ook iets van mirte bij zich: verwerkt in haar bruidsboeket.

Oranjebloesem is overigens ook nog in koninklijke bruidsboeketten opgedoken, bijvoorbeeld in dat van prinses Letizia van Spanje (2004 getrouwd) en de Nederlandse prinses Laurentien (2001).

Maar als haarversiering en als opsmuk van bruidskleding is oranjebloesem in koninklijke kringen zo goed als uit sinds de Tweede Wereldoorlog. Waarom? Waarom verdwijnen modes? Maar … ze komen altijd weer terug.

Dat zie je maar aan prinses Madeleine.

 

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op 10 juni 2013