Brollup voor prinses Madeleine en Chris O’Neill

Tack för att ni gett mig min prins’

Chris O’Neill en prinses Madeleine, 2013. Copyright PPE/Patrick Demarchelier, Kungahuset.se

De Britten hebben de naam, maar de Zweden kunnen er ook wat van: een stijlvol spektakel for the millions ensceneren, met een lach en een traan, met drama en oprechte onbeholpenheid die de menselijke maat terugbrengt. Kijk maar naar het Eurovisie Songfestival als dat in Stockholm wordt gehouden.

Prinses Victoria en Daniel Westling, 19 juni 2010. Copyright PPE/ddp

Prinses Victoria en Daniel Westling, 19 juni 2010. Copyright PPE/ddp

En waar bij de Britten het Keltische erfgoed nooit ver weg is, hebben de Zweden iets dat minstens zo sterk is: de oerkracht van de oude Scandinavische goden, hun sagen en hun sfeer.

Wie in 2010 het kerkelijk huwelijk heeft gevolgd van prinses Victoria en Daniël Westling, kan het beamen. De reidans van de drie priesters alleen al. Als je niet beter wist, zou je hebben geloofd dat dit huwelijk letterlijk in de hemel werd gesloten of daar in ieder geval  heel dichtbij.

‘Tack för att ni ger mig min prins’, zei de bruid op het balkon van het koninklijk paleis in Stockholm tegen het Zweedse volk. ‘Dank u dat u mij mijn prins hebt gegegeven’. Het tekende de chic en de dienstbaarheid van deze dag.

Wat ook hielp waren Victoria’s antieke kanten sluier en het Napoleontische diadeem van cameeën, parels en diamanten. Family heirlooms, als het ware opgeladen met de energie van bruiden uit het verleden. En met de zon van juni. Want toeval slechts of geest, maar heel veel Zweedse koninklijke huwelijken zijn in juni gesloten. En die traditie begon al heel vroeg.

Josephine

Prinses Birgitta en Johann Georg von Hohenzollern Sigmaringen. Foto Scapix, wikipedia

Prinses Birgitta en Johann Georg von Hohenzollern Sigmaringen. Foto Scapix, wikipedia

In 1823 trouwde de latere koning Oscar van Zweden op 19 juni (net als Victoria en Daniel dus) met Joséphine van Leuchtenberg, een kleindochter van Joséphine de Beauharnais, de eerste echtgenote van de Franse keizer Napoleon. Aan haar dankt het Zweedse hof Napoleontische juwelen zoals de saffieren ‘Leuchtenbergparure’, die alle Zweedse koninginnen na haar hebben gedragen, dus ook koningin Silvia. En het inmiddels zo bekende cameeëndiadeem, een geschenk van Napoleon aan zijn vrouw Josephine.

Birgitta draagt bij het kerkelijk huwelijk in Sigmaringen een diadeem van de Hohenzollerns

Birgitta draagt bij het kerkelijk huwelijk in Sigmaringen een diadeem van de Hohenzollerns. Archief ES

De huidige koning Carl  XVI Gustaf  heeft vier zussen en twee van hen droegen bij hun huwelijk het cameeëndiadeem.

Prinses Birgitta (geb. 1937) was in 1961 de eerste Zweedse koninlijke bruid sinds 1926 toen de (latere) Belgische koning Leopold II met prinses Astrid trouwde. De populaire Birgitta trouwde voor de wet met prins Johan-Georg van Hohenzollern-Sigmaringen in de troonzaal van het koninklijk paleis in Stockholm. Haar bruidsjurk van ivoorkleurige satin-duchesse was gemaakt in het modeatelier waar ze zelf ooit had gewerkt.

Prinses Désirée, 1954. Foto SCANPIX, wikipedia

Prinses Désirée, 1954. Foto SCANPIX, wikipedia

In Sigmaringen in Duitsland, waar het huwelijk kerkelijk op 30 mei (bijna juni:0) )werd ingezegend, verwisselde Birgitta het cameeëndiadeem voor een kroontje bezet met parels en diamanten, uit het bezit van de Hohenzollerns.

Baron

Silvia en Carl XVI Gustaf, 19 juni 1976. Foto Kongehuset

Silvia en Carl XVI Gustaf, 19 juni 1976. Foto Kongehuset

Ook Carl Gustafs zus Désiree droeg bij haar huwelijk met de Zweedse baron Nicholas Silverschoeld, op 5 juni 1964, het cameeëndiadeem (foto hier rechtsboven). En dat deed ook de Duitse  Silvia Sommerlath toen ze op 19 juni 1976, naar men zegt na bemiddeling van matchmaker de Britse Lord Mountbatten, met de Zweedse koning Carl XVI Gustaf trouwde (foto links).

Silvia was een echte couturebruid met haar ivoorkleurige Diorjapon, een creatie van Marc Bohan. Behalve het diadeem droeg Silvia nóg een erfstukje van Joséphine van Leuchtenberg: het kant aan haar meterslange sleep. Die was trouwens ook door Birgitta en Désirée gedragen.

Prinses Victoria met Victoria van Badens collier als diadeem

Prinses Victoria met Victoria van Badens collier als diadeem. Copyright PPE

Tegenwoordig, in Sprookjeshuwelijkentijd, zijn we gespitst op diademen, want dan trouwt er pas een echte prinses. Maar nog niet eens zo heel lang geleden droeg lang niet elke prinses een diadeem bij haar huwelijk. Bloesemranken waren veel meer geliefd.

Oranjebloesem en mirte

Prinses Victoria van Baden als bruid in 1881. Geen diadeem wel een diamanten collier. Foto van gogmsite

Prinses Victoria van Baden als bruid in 1881. Geen diadeem wel een diamanten collier. Foto van gogmsite

In 1881 (op 20 september) trouwde de toekomstige Zweedse koning Gustaf V, in Karsruhe, met prinsee Victoria van Baden. Haar hoofdtooi bestond net als de versiering van haar bruidsjurk en haar schoenen, uit oranjebloesem en mirte (foto links). Ze droeg wel een prachtig diamanten stralencollier, een geschenk van haar ouders (de hertog en hertogin van Baden). Het collier is nu beter bekend als diadeem (foto rechts).

Ook prinses Sibylla van Saxe Coburg (1908-1972) droeg een bloemenrank (van mirte) bij haar huwelijk met kroonprins Gustaf Adolf in Koburg 1932. Ze droeg het op een sluier die een erfstuk was van de Zweedse koningin Sofia (1836-1913). Sofia was een geboren prinses van Nassau. Zij was de vrouw van de Zweedse koning Oscar en ze waren getrouwd in 1857, in juni.

Bruidskroon

Koningin Sofia, de moeder van de bruidssluier. Foto gogmsite

Koningin Sofia, de moeder van de bruidssluier. Foto gogmsite

Later zouden drie van Sibylla’s dochters bij hun huwelijk ook Sofia’s sluier dragen, net zoals  haar schoondochter Silvia en haar kleindochter Victoria, maar allemaal droegen ze er een diadeem op. Met die aantekening Sibylla’s dochter Margaretha voor een traditionele Zweedse, vergulde, bruidskroon koos.

Prinses Sibylla in 1932 in hofkleding. Archief ES

Prinses Sibylla in 1932 in hofkleding. Archief ES

Er wordt wel gezegd dat Sibylla op haar trouwdag ook een diadeem droeg, maar dat is niet juist. Het misverstand is ontstaan door een foto die rond haar huwelijk van Sibylla is gemaakt en waar ze een sluier draagt met het Connaught diadeem, een erfstuk van haar schoonmoeder, de Britse prinses Margaret van Connaught, die in 1905, op 15 juni, in de St. Georgekapel in Windsor trouwde met de latere koning Gustaf VI Adolf.

Carrickmacross

Margaret droeg dit diadeem ook al niet bij haar huwelijk. Het was wél een huwelijksgeschenk: van haar ouders de hertog en hertogin van Connaught, resp. zoon en schoondochter van de Britse koningin Victoria. Margaret had een paar jaar in Ierland gewoond (vanwege Connaught) en was aan het land gehecht geraakt. Dat was te zien aan haar bruidsjapon die bedekt was met kostbaar Carrickmacross kant. Haar sluier was een geschenk van ‘de Vrouwen van Ierland’.

Prinses Christina en Tord Magnussen in 1974. Christina draagt het Connaught diadeem. Archief ES

Prinses Christina en Tord Magnussen in 1974. Christina draagt het Connaught diadeem. Archief ES

Margarets elegante (lussen)diadeem zou toch nog door een Zweedse prinses bij haar huwelijk worden gedragen, namelijk door Sibylla’s jongste dochter Christina. Die trouwde op 15 juni 1974 met de zakenman Tord Magnusson. Ook zij trouwden, net zoals prinses Madeleine en Chris O’Neill dat zaterdag gaan doen in de kapel van het koninklijk paleis in Stockholm. Het zal een bescheidener ceremonie worden dan het huwelijk van Victoria en Daniël drie jaar terug. Maar dat geeft niet. Echte liefde ontroert altijd. En er zullen ook vast wat erfstukjes zijn in de kleding van de bruid. En dan nog iets ondefinieerbaar, eh, Zweeds.

 

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op 3  juni 2013

Klik op de foto’s voor vergroting en uitgebreide bronvermelding