James Last: de koning van de lichte muziek (1929-2015)

 ‘Ik zou dit leven nooit over kunnen doen’ 

Door Els Smit, 1995
Keilen 2009. Photo Farbenpracht, Wikipedia

Keulen 2009. Photo Farbenpracht, Wikipedia Klik op alle foto’s voor vergroting

In sommige kringen heet hij James Overlast. Dat is niet juist. Hij heet helemaal geen James. Hij heet Hans, Hansi zelfs, voor wie van hem houden. En dat zijn er veel. En daarom klopt Overlast ook niet. James Last kan een oogst bezien van 180 gouden en platina platen.

Bij de drie geplande concerten van zijn tournee door Nederland afgelopen weekeinde moest een vierde worden ingelast: in Arnhem in de Rijnhal. Zuidlaren was uitverkocht, Ahoy was met achtduizend mensen ook vol. De cd die hij pas heeft gemaakt met de pianist Richard Clayderman is een geheide bestseller.

Zoveel succes, dat moet je maar aankunnen. Maar Last kan het. Hij blijkt het bewijs van de stelling dat mensen die echt iets kunnen geen poeha nodig hebben. “Tournees, voor het geld hoef ik ze niet te doen”, zegt hij. “Het orkest is zó duur en dan nog alle faciliteiten erom heen die moeten worden betaald.”

Maar waarom dan toch weer op tournee, in dit geval in Nederland?

“De mensen, het publiek. Ik voel me aan hen verplicht m’n gezicht en het gezicht van het orkest te laten zien.”

Ze hebben het wel eens over de Last-familie.

“Wel, die bestaat. Mensen uit Duitsland en Engeland komen met bussen naar Nederland als ik optreed. In Engeland komen dezelfde mensen uit Duitsland en Nederland daar naar toe. Ze logeren bij elkaar. Ze hebben elkaars adressen.”

Grand Gala du Disque 1970. Anefo, Wikipedia

Grand Gala du Disque 1970. Photo Anefo, Wikipedia

Gek

Het is net of het hem verbaast.

wikipedia“Waar waren we vrijdagavond, vorige week? In Zuidlaren. Waar ligt dat plaatsje nou? In the middle of nowhere. Maar er waren 5000 mensen. Die allemaal de moeite nemen, van heinde en verre om te komen kijken. Dat is gek, vind je niet?”

Toch bestaat die familie al sinds 1965. Toen, bij de viering van zijn tienjarig huwelijksfeest speelde Last met z’n orkest een aantal hits non stop. Hij hield niet van pauzes tussen de liedjes. In de vroege ochtend danste iedereen nog, heet het in de annalen van de platenmaatschappij. En: ‘Dat moest in de studio eens dunnetjes worden overgedaan.’

Last zegt erover: “De platenmaatschappij zag er natuurlijk ook brood in.”

Een voordeel was dat hij al sinds 1945 in het muziekvak zat, eerst als conservatoriumleerling in opleiding voor klassiek dirigent, later als bassist in een jazzsextet, samen met onder anderen zijn broer.

Caterina Valente, midden jaren 60, Photo Anefo

Caterina Valente, midden jaren 60, Photo Anefo, Wikipedia

Last: “Ik heb nu wel eens meelij met jonge mensen die met een goed idee bij platenmaatschappijen komen. Er wordt eerst gevraagd of ze Ervaring hebben. Ze moeten zo veel meebrengen als ze aan de bak willen komen.”

Is dat in de loop der jaren erger geworden?

Altijd moeilijk

Freddy Quinn, 1977. Photo Koen Suyk, Anefo, Wikipedia

Freddy Quinn, 1977. Photo Koen Suyk, Anefo, Wikipedia

Last: “Het is altijd moeilijk geweest. Altijd is de vraag aan de orde: hoe kom ik in de kamer waar de mensen die er toe doen bij elkaar zitten? Daar kom je nooit als je de weg niet weet. Ik heb het voordeel gehad dat ik een soort van bekendheid had, als musicus. Ik had gewerkt met Freddy Quinn, met Catherina Valente. In die tijd was ik nog niet veel, maar helemaal vreemd voor de mensen die ertoe deden, de mensen van de platenmaatschappijen, was ik niet.”

Heeft hij eigenlijk geen spijt dat hij niet de klassieke muziek in is gegaan?

“Luister nou eens: leven is verandering. Als je het ene niet kan bereiken, dan pas je je aan. Je kan idealen hebben zoveel als je wil, maar omstandigheden kunnen maken dat je dat wat je wilt niet kan realiseren. Maar dan heb je altijd jezelf nog: je eigen kwaliteiten.

Orkest

Georghe Zamfir, 2008. Wikipedia,

Georghe Zamfir, 2008. Wikipedia,

Neem nou de mensen in het orkest. Zo veel verloop is er niet. Als iemand weggaat of weg moet, dan weet hij of zij altijd een opvolger aan te wijzen. Het is altijd iemand met kwaliteit die ze aandragen. Ik ben daar dan verbaasd over en dankbaar voor. Ik kijk zo’n mens aan, ik hoor wat hij kan.

Richard Clayderman. Photo Marc Minier, Wikipedia

Richard Clayderman. Photo Marc Minier, Wikipedia

En dan ga ik nadenken: wat voor arrangement kan ik schrijven opdat hij of zij met die saxofoon, met die trompet, met die viool, het best tot z’n recht komt. Want ieder mens heeft een wereld, die om hem heen sluit. In die wereld is die mens uniek, heeft hij mogelijkheden die een ander mens niet heeft. Als je de moeite neemt je daarin te verdiepen, met respect voor die mogelijkheden, ben je al een heel eind. En als je daaraan iets kan toevoegen, dan ga je als mensen goed met elkaar om.”

Is het zo ook gegaan met Gheorghe Zamfir, Berdien Stenberg, Richard Clayderman?

“Zeker. Ik moet er wel bijzeggen dat meestal de platenmaatschappij met die solisten op de proppen komt.”

James Last, 2009 © PPE/ddp/Steffens

James Last 1929-2015
© PPE/ddp/Steffens

Heeft u zelf wel eens een solist gesuggereerd?

Barbra

“Ik heb jarenlang met het idee rond gelopen om een plaat te maken met Barbra Streisand en Gidon Kremer. Maar dat bleek te hoog gegrepen. Dat weet ik nu. Je moet in het leven je grenzen leren kennen. Maar ook ik heb natuurlijk een wereldje dat helemaal van mij is. En ik weet nu dat ik met mijn muziek de generatiekloof overbrugt. De tijd is voorbij dat jongeren tegen hun ouders zeiden: ‘James Last, met die gladde deuntjes?’ Nu komt de hele familie: de jongeren voor de hits die zij kennen, de ouderen voor de muziek van de jaren 50, 60 en de klassieke muziek.”

Het is anders een heel pakket.

“Nou en of. En er komen nog steeds dingen bij. Als je bij mij thuis zou kijken, er liggen overal partituren, ideeën voor composities, arrangementen. Ik zei laatst tegen m’n vrouw Waltraud: Ik zou, geloof ik, dit leven niet meer kunnen overdoen. Ik heb zo veel gedaan.”

 

En om toch een beetje in de stijl van Royal Glitter te blijven en vooral ter nagedachtenius van James Last hier (de link naar) zijn Orange Blossom Special:

 

Dit interview werd in 1995 gepubliceerd in de dagbladen van de GPD (de Gemeenschappelijke Persdiensten)

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op Royalglitter.com op 11 mei 2015