Koninklijk Klatergoud

‘Die costume jewellery tegenwoordig: zo geweldig en zo smaakvol’

Prinses Mary van Denemarken, koperen oorbellen in Mogulstijl. Copyright PPE/ddp/Langbehn

Prinses Mary van Denemarken, koperen oorbellen in Mogulstijl. Copyright PPE/ddp/Langbehn

Máxima met grote quasi houten banden om haar arm, Mathilde met een waterval van namaakparels en Laurentien met een choker van gehaakte zwarte glaskralen. En kijk, Mary van Denemarken met reusachtige oorhangers in Moghul-stijl. Echt of fake? Fake. Prinses Mary’s bellen mogen dan iets weg hebben van de robijnen en diamanten erfstukken van koningin Ingrid, het  zijn de Shabana-oorbellen van de Duitse ontwerpster Amrita Singh: verguld koper met cabochon en geslepen glas.

'Faking it', ook in boekvorm, van designer Kenneth J. lane. Ebay

‘Faking it’, ook in boekvorm, van designer Kenneth Jay Lane. Ebay

Maar ze staan Mary geweldig en daar gaat het om. Daar ging het de Franse couturier  Coco Chanel (1883-1871) altijd al om. ‘Sieraden moeten je mooier maken,’ vond ze, echt of nep deed niet ter zake. Het was Coco’s opening naar de emancipatie van namaakjuwelen.

Die konden toen al bogen op een eeuwenlange geschiedenis. Want het imiteren van elite-juwelen is natuurlijk van alle tijden.

Wondertjes

Toen Coco haar moderevolutie voorbereidde, in de jaren 20 van de 20ste eeuw, bepaalden de grote juwelenhuizen de mode van de uiterst kostbare real stuff voor the happy few. Aanvankelijk waren naturalistische ontwerpen in, later maakten designerstukken furore, zoals de panters van Cartier, waarvan de Duchess of Windsor er een aantal had,  en de ballerina’s van Van Cleef & Arpels, wondertjes van edelsmeedkunst, bezet met kostbare edelstenen.

Prinses Diana met costume oorbellen van Chanel, Australië, 1987, postcard.Ebay

Prinses Diana met costume oorbellen van Chanel, Australië, 1987, postcard.Ebay

Camilla, hertogin van Cornwall, heeft zo’n ballerinabroche. Maar het is nog niet duidelijk of het hier om een Van Cleef & Arpels exemplaar gaat of dat het een van de vele imitaties is die in de loop der decennia zijn gemaakt. Dat zou heel goed kunnen. Cadeautje van prins Charles. Dat doet hij rustig, hoor. Prinses Diana heeft de naam dat ze echt en fake door elkaar droeg, maar Charles moedigde dat van harte aan.

Jackie Kennedy met John-John, 1962 en haar beroemde drierijïg parelcollier. Ebay.

Jackie Kennedy met John-John, 1962 en haar beroemde drierijïg parelcollier. Ebay.

Op reis door de Verenigde Staten in de jaren 80 kocht hij voor Diana in de Marshall Field Shop in Chicago een broche in de vorm van een Maltezer kruis met valse edelstenen. Diana speldde hem doodgemoedereerd op een kapitale avondjapon van Murray Arbeid en droeg hem doodleuk bij een galapremière in Londen.

‘Het gaf haar een kick’, vertelde Simon Wilson, van het ontwerpersduo Butler & Wilson, ooit tegen Vogue. Het kan haast niet anders of Jackie Kennedy, moet permanent dit soort sensatie hebben gevoeld. Want hoe vaak en bij hoeveel prestigieuze gelegenheden heeft ze niet haar drierijige parelsnoer gedragen? Maar het waren wél nepparels. Bij een veiling na haar dood heeft het collier nog meer dan $ 50.000,- opgebracht, alleen omdat ZIJ het had gedragen. Dat was 1000 keer zoveel als wat Jackie ervoor had betaald.

Enig

Kenneth Jay Lane, foto D.C. McJonathan, Wikipedia

Kenneth Jay Lane, foto D.C. McJonathan, Wikipedia

Namaakjuwelen hebben in de Verenigde Staten van meet af aan nooit de minderwaardige status gehad die ze in het oude, rijke Europa hadden.Daarom is het begrijpelijk dat de van oorsprong Amerikaanse Wallis, Duchess of Windsor ( de vrouw van ex-koning Edward VIII van Groot-Brittannië) het een enig idee vond waarmee die gekke, geniale ontwerper Kenneth Jay Lane bij haar aankwam.

K.J.Lanes versie van het  koraalcollier van de hertoging van Windsor: namaakkoraal, rijnstenen en klatergoud. Ebay

K.J.Lanes versie van het koraalcollier van de hertoging van Windsor: namaakkoraal, rijnstenen en klatergoud. Ebay

Of hij replica’s in (relatief) goedkope materialen mocht maken van de juwelen die haar echtgenoot in de loop der jaren voor haar had gekocht bij Cartier, Van Cleef, Harry Winston enz. enz.

Lane had zijn sporen verdiend als ontwerper bij onder anderen Christian Dior en de prestigieuze costume jewellery gigant Avon. Hij ging om met de rich and famous en dan kwam je in de jaren 50 en 60 al gauw bij The Windsors terecht.

In totaal maakte hij 28 replica’s van beroemde sieraden van de Windsors, inclusief de grote flamingobroche van Cartier en een collier van grote parels. Lane, net zo méchant (meer dan een beetje ondeugend) als zijn verzamelde clientèle, kocht bij de veiling van de Windsorjuwelen in 1987 in Genève het origineel van het parelcollier, voor zijn vrouw.

Lane is nu een gerijpte dandy, maar nog steeds de lieveling van glossies zoals Harper’s Bazar.  Want werkelijk alle First Ladies sinds Jackie, met name Betty Ford en Nancy Reagan, hebben zijn ontwerpen gedragen. Op de veilingsites van internet suizen zijn ontwerpen, hoe massa-geproduceerd soms ook, naar duizelingwekkende prijzen.

Curieus

Diana's parelcollier emt saffier van de Queen Mother, maar in de costumeversie. Ebay

Diana’s parelcollier emt saffier van de Queen Mother, maar in de costumeversie. Ebay

Andersom kan ook. De verlovingsring van prinses Diana, nu dus de verlovingsring van Catherine, hertogin van Cambidge, is in veelvoud te koop, van glas en verzilverd en meestal made in China.

Jackie Kennedy's Chanel vlinder in de versie van Camrose&Cross. Copyright ES

Jackie Kennedy’s Chanel vlinder in de versie van Camrose&Cross. Copyright ES

Dat geldt ook voor Diana’s drierijïge parelchoker met de grote saffier die ze bij haar huwelijk van de koningin-moeder had gekregen. Nu te koop, bijvoorbeel op Ebay. Niet eens echt goedkoop, ruim honderd euro, maar curieus, zeer curieus.

Waarschijnlijk ging Wallis, hertogin van Windsor, (ook) op dit gebied het verst toen ze fake versies van haar eigen echte juwelen droeg. Tegelijkertijd hield ze oprecht van nep. ‘Die costume jewellery van tegenwoordig’, zei ze – het was begin jaren zestig – ‘is zo geweldig en smaakvol.’

Anno nu is costume jewellery weer in. Hoe groter hoe beter. Vooral uit de tijd van Wallis: de jaren vijftig en zestig. Het heet vintage en de prijzen stijgen met de dag. Bijvoorbeeld die van de firma Camrose & Kross, die bijna álle sieraden van Jackie Kennedy in een luxe, maar nep-editie uitgebracht, zoals een vlinderbroche van email en kristal Chanel.

Koningin Paola, Kerst 2008 met sneeuwpop van Butler&Wilson. Copyright PPE/V.d.Werf

Koningin Paola, Kerst 2008 met sneeuwpop van Butler&Wilson. Copyright PPE/V.d.Werf

Michelle Obama laat nauwelijks een gelegenheid voorbijgaan om weer zo’n fraaie en vooral grote broche te dragen van vintage Amerikaans ontwerpers zoals Miriam Haskell, Nolan Miller, Avon, Eisenberg, Trifari.

Catherine, hertogin van Windsor, 2013, met oorbellen van 'Heavenly Neklaces). Copyright PPE/Edwin Veloo

Catherine, hertogin van Windsor, 2013, met oorbellen van ‘Heavenly Neklaces). Copyright PPE/Edwin Veloo

Het is de trend: het benadrukken van je eigen persoonlijkheid zonder al te veel vertoon van status. Hoewel de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat bijvoorbeeld koningin Paola van België al jaren geleden designers juwelen droeg. Zo was een duur uitziende sneeuwpop broche van  Paola een Butler & Wilson broche bezet met svarovski kristallen. Het is nu (al) een collector’s item.

Koningin Juliana was natuurlijk ook wat haar sieraden betreft licht rebels. Zij droeg echt en nep door elkaar, zeer á la Coco, maar zeker zeer á la Juliana. Toch is pas nu Costume Jewellery in vorstelijke kringen officieel aanvaard.

Het ligt ook aan het aanbod: costume jewels zijn geen pogingen tot namaak meer, het zijn designerstukken. Hedendaagse prinsessen weten zich uiteraard verzekerd van de beste en de meest vooruitstrevende designers.

Dus draagt Mathilde (onder veel meer) de parelwaterval van Olivia Hainault. En Mette Marit, Victoria, Märtha-Louise met de filigrain (ragfijn metaalwerk) sieraden van Yvon Christa. En kijk eens: Zara Phillips en Laurentien en ja, ook Diana’s schoondochter Catherine. Haar pareloorbellen die ze droeg tijdens een van de belangrijkste dagen van de Queen’s Jubilee afgelopen jaar, waren  geen erfstukken en zelfs geen duur geschenk. Het waren juweeltjes van fake uit de collectie ‘Heavenly Necklaces’. Prijs € 55,-

 

 

Copyright Els Smi

Gepubliceerd op 5 december 2013 

Klik op de foto’s voor vergroting