Koninklijke couturiers: Maison Rouff

 

‘Stijl is als Liefde …” 

 

Koningin Wilhelmina in 1937: goudlame en familiekant. GvN

Koningin Wilhelmina in 1937: goudlame en familiekant, postcard, photo Godfried de Groot, GvN

Avondjurk in roze kant van het modehuis Maggy Rouff, 1936

Avondjurk in roze kant van het modehuis Maggy Rouff, 1936. Fotograaf onbekend

Ze had Stijl, Maggy Besançon de Wagner, die in 1929 het aloude couturehuis Rouff kocht en het omdoopte tot ‘Maggy Rouff’. Het spreekwoord luidt: ‘Zonder geluk vaart niemand wel’, maar zonder Stijl wordt het ook knap moeilijk. 

De basis van het couturehuis Maggy Rouff moet vakwerk zijn geweest: tot in de perfectie beheerste snijderskunst en handwerktechnieken. Wilhelmina had daar beslist oog voor, mede dankzij haar moeder Emma (1858-1934). Die hield van huis uit van mooie dingen en kleedde haar dochter Wilhelmina van meet af aan in de mooiste stoffen en het fijnste kant. Ook was Emma goed op de hoogte waar dat allemaal te koop was: in Brussel, maar vooral Parijs.

Wilhelmina’s eerste baljurk (1896), haar inhuldigingsjapon (1898), haar trouwjurk en het overgrote deel van haar uitzet (1901) waren creaties van het prestigieuze Parijse couturehuis Nicaud dat ook voor (onder meer) het tsaristische hof werkte.

IJzeren wil

Klanten uit d elite: de gravin van Montjou in Maggy Rouff, 1937

Klanten uit de elite: de gravin van Montjou in Maggy Rouff, Parijs-Chantilly1937. Fotograaf onbekend

De economische crisis en de oorlogsdreiging in de jaren dertig van de vorige eeuw stonden echter volgens Wilhelmina geen frivool ogende kleding toe. Het is dat ze zo’n groot plichtsbesef had en een ijzeren wil, want diep in haar hart hield ze heel veel van modieuze ontwerpen en luxueuze stoffen.

Vooraankondiging van Maggy Rouff's  eerste collectie, 1929

Vooraankondiging van Maggy Rouff’s eerste collectie, 1929

Daarom was voordat de economische malaise toesloeg de (Nederlandse!) joyeuze couturier Joan Praetorius ook zo bij haar in de smaak gevallen. Maar het speelkwartier was over, het leven was voor veel van haar onderdanen grauw en uitzichtloos. De koningin paste haar kleding daarbij dus aan. Zeker op het eerste gezicht weerspiegelden haar mantels en japonnen de sfeer in Nederland. Maar de kleding van de koningin was wél met veel vakmanschap van heel mooie stoffen gemaakt en het prijskaartje was navenant.

Juliana nam in de jaren vijftig die benadering van eenvoudig ogende kleding over toen de wederopbouw van het door oorlog verwoeste land voor alles ging. Maar beide koninginnen vonden wel: als er iets te vieren was, dan mocht de kleding uitbundig zijn.

Zo permitteerde Wilhelmina zich in 1936 en 1937 twee fantastische haute couture galajaponnen: één van blauw velours (fluweel), de andere van goudlamé. In beide jurken liet ze kostbaar familiekant verwerken. Ze werden allebei vervaardigd door het Parijse couturehuis Maggy Rouff.

Maggy Rouff, portret uit 1944

Maggy Rouff, portret uit 1944

In de jaren dertig was ‘Maggy Rouff’ in korte tijd een begrip geworden bij de internationale elite nadat de Parisienne Marguerite (Maggy) Besançon de Wagner (geb. 1896) en haar echtgenoot in januari 1929 het gerenommeerde Maison Rouff hadden gekocht.

Couturetop

Avondjapon met cape, Maison Rouff ca. 1900, V&A Museum, Londen

Avondjapon met cape, Maison Rouff ca. 1900, V&A Museum, Londen

In feite ging het dus om een doorstart. Maison Rouff hoorde in de tweede helft van de negentiende eeuw tot de absolute couturetop. Vrouwen die bij het legendarische huis Worth kochten, kwamen ook bij Maison Rouff.

Het huis was bovendien een kweekvijver van modetalent. Zo begon Jeanne Paquin (1869-1936) haar carrière als volontair op het atelier van Maison Rouff.

Het was trouwens Jeanne Pauquin die Marguerite erop attent maakte dat Maison Rouff te koop stond. De dames kenden elkaar al jaren. Zoals alle vak-en hobbywereldjes van alle tijden was dat van de Parijse couture klein. Marguerite’s vader en moeder waren respectievelijk de directeur en de styliste van het modehuis Drecoll. Dit was de Parijse vestiging van een couturehuis, dat in 1896 in Wenen was gesticht door de Belgische baron Christophe Drecoll (1851-1933).

Drecoll, 1908, een japon voor de paardenraces. Les Modes

Drecoll, 1908, een japon voor de paardenraces. Les Modes

De baron kleedde veel dames van het Weense hof en (andere) Oostenrijks-Hongaarse adel die rond de eeuwwisseling  in hun huizen veel partijen gaven.

De vestiging van Drecoll in Parijs, aan de Place de l’Opéra, die in 1902, dus onder de leiding van Maggy’s ouders, zijn deuren opende, bleek een schot in de roos. In vele van de in die tijd zo populaire modebladen  staan afbeeldingen van creaties van Drecoll.

Styliste

Jeanne Paquin, wikipedia

Jeanne Paquin, Wikipedia

Maggy bleek op de juiste plaats en op de juiste tijd geboren. Ze had alle omstandigheden mee voor de ontwikkeling van haar modetalent. In 1912, op haar zestiende, werd ze styliste van Drecoll, aangemoedigd door haar moeder en vooral door Jeanne Paquin, die inmiddels furore maakte als couturier met haar innovatieve ontwerpen.

Al een paar jaar later werd Maggy directeur van Drecoll. Toen het modehuis eind jaren twinig dreigde op te gaan in een couture consortium, begon ze, mede op advies van Paquin, uit te kijken naar een eigen Huis.

Het werd dus het oude Maison Rouff, waaraan Maggy haar voornaam toevoegde, waarschijnlijk om aan te geven dat er een frisse wind zou gaan waaien. Het ‘nieuwe’ Huis, gevestigd aan de Champs-Elysées werd ingewijd met een groot feest.

Eenmaal zelfstandig kon Maggy pas echt groeien. Haar persoonlijke elegantie was al gauw spreekwoordelijk. Haar creaties getuigden daar ook van: simpele, verticale lijnen, vaak met draperieën in de taille. Ook trok ze graag de aandacht naar het gezicht door accenten aan te brengen in de lijfjes van haar japonnen, zoals geplooide frontjes, bijzondere halslijnen en dramatische mouwen.

Wilhelmina bij de viering van haar 40-karig regeringsjubileum met de, vermaakte, blauw fluwelen japon van Maggy Rouff, 1938, postcard, GvN

Wilhelmina bij de viering van haar 40-karig regeringsjubileum met de, vermaakte, blauw fluwelen japon van Maggy Rouff, 1938, postcard, GvN

Mogelijkerwijs was het (ook) dit element waardoor Wilhelmina, klein en gedrongen, gecharmeerd was van de ontwerpen van Maggy Rouff.

Uit de eerste collectie van Maggy Rouff na WO II. Ill. Rene Gruau

Uit de eerste collectie van Maggy Rouff na WO II, 1945. Illustratie Rene Gruau

Hoe dan ook, in 1934, pas vijf jaar nadat het Huis Maggy Rouff was ingewijd, bestelde Wilhelmina er een zwarte ‘audiëntiejapon’ en twee matzijden witte japonnen. Het was rouwkleding. In 1934 waren kort na elkaar haar moeder Emma en haar man Hendrik overleden.

Twee jaar later zag haar privéleven er echter opeens zonniger uit met de komst van de dashing prins  Bernhard die haar enige dochter Juliana zou trouwen.

Bruiloft

Voor een van de feesten rond de bruiloft kocht Wilhelmina bij Maggy Rouff een blauwe fluwelen avondjurk, waarin familiekant werd verwerkt. De jurk kostte fl 997,-, het  equivalent van €11.500  anno 2014.

Voor de viering van haar regeringsjubileum in de Nieuwe Kerk in Amsterdam in 1938 (foto links) liet  Wilhelmina deze jurk vermaken door het Haagse modehuis Kühne (dat het jaar ervoor  Juliana’s bruidsjurk had vervaardigd).

Het regeringsjubileum van 1938 was reden voor nog minimaal één extravagantie op kledinggebied. Die is voor altijd vastgelegd in het staatsieportret van de Amsterdamse fotograaf Godfried de Groot (foto helemaal linksbovenaan dit artikel).

grace maggy rouff zwart wit photo Howell Conant

Grace Kelly in een creatie van Maggy Rouff, 1956, photo Howell Conant

Het is een Maison Rouff-japon van goudlamé, een gladde, effen stof waarin gouddraad is verwekt. Op het lijfje en de mouwen en in banen in de rok is Venetiaans kant verwerkt. Het is een beauty. Het prijskaartje vermeldde fl. 1250,- . Niet om koningin Máxima op te stoken, maar dat zou nu zo’n € 14.250 zijn.

De Tweede Wereldoorlog betekende voor Wilhelmina, voor mevrouw Maggy Besançon de Wagner en uiteraard voor ontelbare anderen een breekpunt. In 1948 volgde Juliana Wilhelmina op als koningin der Nederlanden. Ook Maggy Rouff’s trad in 1948 terug en haar dochter Anne-Marie nam de leiding over het couturehuis over.

Eigen stijl

Na enig zoeken vond Anne-Marie in de jaren vijftig haar eigen stijl: functionele dagkleding in de heersende (getailleerde) Dior-stijl en veel organza in avondjurken, soms lang, soms kort, vaak met een sleep. Precies zoals iedereen denkt dat prinsessen er in sprookjes uitzien.

Grace Kelly was dol op Maggy Rouff.

Prinsessen of presidentsvrouwen die iconen worden zijn altijd een echo van de ideeën en verlangens van hun generatie. Ze vinden ook steevast de designers die begrijpen wat ze bedoelen. Maar steeds is er dat ondefinieerbare element van Stijl.

Maggy Rouff schreef in een van haar boeken ooit (want van huis uit was ze naar eigen zeggen journaliste): ‘Stijl is als Liefde: het komt ineens of het moet groeien. ’

 

Marguerite overleed in 1971, kort daarvoor was haar modehuis gesloten.

 

Copyright Els Smit, juli 2014

Klik op de foto’s voor vergroting