Koninklijke juweliers: Garrard

 

 ‘Je ging naar Garrard als je een diadeem nodig had’ 

Koningin Mary met de Durbar-juwelen (1911) die nu te zien zijn op de expositie in Buckingham Palace

Het predikaat hofjuwelier werkt altijd statusverhogend. Maar in de Britse samenleving heeft een erkenning door het hof nog ingrijpender gevolgen. Dat komt doordat het Verenigd Koninkrijk een eiland is. ‘This sceptered isle’, noemt Shakespeare het. ‘Shakespeare’s land’, zegt de Britse kroonprins Charles op zijn beurt.

Ach, deep down en vooral in de upper circles is Engeland eigenlijk één groot dorp, waar iedereen iedereen kent. Waar je Stephen Fry, Joanna Lumley en Mr. Bean op gezette tijden kan zien lachen en huilen met gelauwerde wetenschappers, gaande en komende premiers, televisieveteranen, sportkampioenen en gevierde operazangeressen. En met prinsen en prinsessen.

Garrard & Co, Londen

Met alle gevolgen van dien. Voor Garrard heeft het bij tijd en wijlen big business betekend. Bijvoorbeeld toen koningin Victoria in 1901 stierf en koning Edward VII en koningin Alexandra op de troon kwamen. Een hele natie snakte naar lucht nadat decennia lang een treurende weduwe het beeld van de monarchie had bepaald. Het was hoog tijd voor veranderingen en, vooral: feest.

Brussel van rond 1900 heeft dankzij Jacques Brel de naam, maar ook Londen was in die tijd ‘een bruisende stad’. Bals en ontvangsten kleurden de dagen met het hof als onbetwist middelpunt. Garrard maakte tijdens het ondanks alles toch nog steeds als effectief beschouwde bewind van Edward VII (1901-1910), meer dan duizend diademen.

Want je ging naar Garrard als je voor je presentatie aan het hof een (verplichte) diadeem nodig had.

Victoria

Prins Albert

Koningin Victoria met haar Garrard-kroontje

Die status had de firma in ruim een halve eeuw opgebouwd nadat koningin Victoria, in 1843 Garrard tot hofjuwelier benoemd. Hierbij heeft mogelijk het enthousiasme van prins Albert (foto links), haar later zo betreurde echtgenoot, een rol gespeeld. Hij had al voor zijn huwelijk de Londense juwelier in de peiling. Het was een winkel die in 1735 was begonnen door George Wickers, een alom gerespecteerde edelsmid. In 1802 was Robert Garrard sr. directeur van deze juwelierszaak geworden.

Het klikte tussen juwelier en prins. In ieder geval had prins Albert het idee dat hij een willig oor vond voor zijn ideeën voor juwelenontwerpen voor zijn aanstaande bruid Victoria.   Koningin Elizabeth II draagt nóg de zogenoemde ‘Albert brooch’, een broche met een rechthoekige saffier omringd door diamanten, die Victoria bij haar huwelijk in de Chapel Royale in Windsor Castle in 1840 droeg. Albert zou kind aan huis worden bij Garrard. Al gauw bestelde hij er juwelen met opalen, omdat Victoria daar zo van hield.

Na Alberts onverwachte dood in 1861 bleef Victoria aankopen bij Garrrard doen, zij het dat ook haar juwelen in het teken van rouw stonden. Zo droeg ze in 1871 bij de opening van het Britse parlement op haar weduwensluier een aandoenlijk klein kroontje (doorsnede 10 cm.) van verguld zilver, bezet met 1187 op verscheidene manieren geslepen diamantjes. Dit kroontje zou een soort handelsmerk van haar worden tot aan haar dood. Ze is er ook mee afgebeeld op het portret t.g.v. háár Diamond Jubilee in 1893 (foto hier rechtsboven).

Poltimore Tiara

Lady Poltimore, 1870

Ook uit het circuit rond het hof kreeg Garrard vroeg in Victoria’s regering gaandeweg meer opdrachten. In 1870 maakt de juwelier bijvoorbeeld een diamanten diadeem voor Lady Poltimore (foto rechts). Bijna een eeuw later werd het wereldberoemd als ‘The Poltimore tiara’ toen prinses Margaret het op haar huwelijksdag droeg.

De schoener America wint bij Wight

Een bijzondere opdracht kreeg Garrrard in 1851 toen op initiatief van The Royal Yacht Squadron de ‘One Hundred Guinea Cup race’ werd gehouden. Het was een race voor (zeil-)schepen van 98 kilometer rond het eiland Wight, waar in dat jaar net Osborne House, het even-weg-van-alles huis van Albert en Victoria, was opgeleverd. Het koninklijk paar volgde de zeilrace vanaf de HM Victoria and Albert, een hypermoderne raderstoomboot.

De race werd gewonnen door de Amerikaanse schoener ‘America’. Sindsdien heet de race ‘The America’s Cup’. Garrard maakte de cup, voor inderdaad inderdaad honderd guinea. Het is de oudste sporttrofee ter wereld.

The Ladies of Society

Koningin Alexandra met het kokoshnik-diadeem

Victoria’s zoon en diens vrouw Alexandra hielden de hofjuwelier op hun beurt in ere. Toen ze in 1888 25 jaar getrouwd waren, bestelden ‘The Ladies of Society’ daarom als vanzelfsprekend bij Garrard hun cadeau voor prinses Alexandra. Het was een uiterst modieus diadeem in de zogenoemde ‘kokoshnikstijl’, die was ontleend aan de halo-achtige stoffen hoofdtooien van Russische boerinnen. Aan het Russische hof was midden 19de eeuw een luxe variant bezet met edelstenen hoogmode geworden. In korte tijd was er geen stof meer te zien en bestond de kokoshnik nog uit louter edelmetaal en edelstenen. Alexandra’s kokoshnik bestaat uit in grootte aflopende gouden staven, bezet met briljant geslepen diamanten (foto links). Elizabeth II draagt hem vaak. En ook dit topstuk is nu te zien op de tentoonstelling in Buckingham Palace.

De kronen van koningin mary (links) en koningin-moeder Elizabeth

Net zoals het diadeem dat koningin Mary, Alexandra’s schoondochter) in 1911 droeg tijdens de Delhi Durbar, waarbij de vorsten van India eer betoonden aan hun nieuwe keizer, de Britse koning George V. Het diadeem, gemaakt van goud en het (toen nieuwe) edelmetaal platina, maakte deel uit van een set, bestaande uit een collier, grote broche (devant de corsage), een kleinere broche en oorhangers), waarin behalve diamanten grote smaragden waren verwerkt (foto helemaal rechts bovenaan).

Garrard was op zijn hoogtepunt. Want aan hem was ook de eer vergund om de sieraden te maken voor de diamanten die waren voortgekomen uit de Cullinandiamant: de grootste diamant die ooit is gevonden en die Edward VII in 1905 had gekregen. Voor het eerst worden nu in Bucktingham Palace sieraden zeven van de negen Cullinansieraden tentoongesteld.

‘Time for a change’

Catherine, hertogin van Cambridge, met haar verlovingsring

In de twintigste eeuw bleven de opdrachten voor nieuwe sieraden komen. Zo kwamen de verlovingsringen van prinses Anne en Sarah Ferguson bij Garrard vandaan. En de beroemde verlovingsring-met-saffier van prinses Diana die  de hertogin van Cambridge  nu draagt. Aan Garrard was bovendien het onderhoud toevertrouwd van de Britse kroonjuwelen die in de Tower worden tentoongesteld (foto hier rechtsboven).

Sinds juli 2007 is het echter gedaan met Garrard als hofjuwelier. Waarom is niet duidelijk. Men zegt dat Jade Jagger (een dochter van Rolling Stone Mick Jagger) die was aangetrokken als de nieuwe juwelenontwerpster niet als up to standard werd gezien en dat … en dat … . Het hof heeft in Harry Collins & Sons, een bescheiden juwelier in Turnbridge Wells een nieuwe hofjuwelier gevonden. ‘It was time for a change’, liet het hof even beleefd als dodelijk weten.

Garrard heeft nooit gereageerd. Never complain, never explain (‘nooit klagen en niets uitleggen’). En dat is natuurlijk nog wel heel erg koninklijk.

 

Klik op de foto’s voor vergroting en uitgebreide bronvermelding

 

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op 22 juli 2012

Gebaseerd op eerdere publicatie in Vorsten nr 12 2010