Koninklijke ringen

De Magie van de Ring

Ring met blauwe stersaffier

Eigenlijk heeft het jaarlijkse Symposium in Schoonhoven op 30 november – deze keer met als thema ‘De Magie van de Ring – van zichzelf al  iets magisch. Want het maakt deel uit van een traditie die meer dan vier eeuwen teruggaat en die is verweven met een nog veel oudere, legendarische, naam: Sint Eloy. En met Sint Andries. En met de Bourgondische hertog Filips de Schone, de opvolger van gravin Jacoba van Beieren in Holland en Zeeland.

Sint Eloy (zittend) en Sinte Godeberta (links)

Filips verordonneerde namelijk in 1502 dat ieder jaar op 30 november, de naamdag van Sint Andries, het gilde van zilversmeden van Schoonhoven een nieuwe deken moest kiezen. Op die dag moesten de gildeleden ook andere gewichtige zaken regelen.

De nieuwe deken begon de dag erop aan zijn taak, op 1 december dus, de naamdag van Sint Eloy (588-660), de beschermheilige van alle (edel)smeden.

Eloy of Eligius was een edelsmid die in hoog aanzien stond bij de Frankische koning Dagobert I en die later als bisschop vele grootse en wonderbaarlijke werken verrichtte. Zo zou hij, volgens de legende, het adellijke meisje Godeberta via een ring diets hebben gemaakt dat haar roeping niet in het wereldlijke huwelijk, maar in het huwelijk met God lag.

Dwergenbroeders

Brokkr en Eitri in hun smidse, voor hen op tafel ligt o.m. de ring Draupnir

Van nog veel langer geleden, zijn de talloze sprookjes over magische ringen. De Arabische Aladdin had niet alleen een wonderlamp, maar ook een wonderring. En in deze contreien smeedden de dwergenbroeders Brokkr en Eitri een toverring voor de oppergod Odin. Deze ring, die zelfs een naam had: ‘Draupnir’, had zich gespecialiseerd in zelfvermeningvuldiging. Om de negen dagen bracht hij acht identieke ringen voort. Ook Merlijn, de grote tovenaar van de Britse koning Arthur, had vanzelfsprekend zijn ervaringen met betoverde ringen.

Eigenlijk duikt in alle heldendichten en sagen vroeg of laat een magische ring op. In Tolkiens ‘The Hobbit’, in C.S. Lewis’ ‘Vertellingen uit Narnia’, en, wat heet, in ‘The Lord of the Rings’. En in, tuurlijk: ‘Harry Potter’.

Ringen hebben een halo, om zo te zeggen. En dat beeld is in ons onderbewustzijn verankerd.

Prinses Margriet 2005

Prinses Margriet en mr Pieter van Vollenhoven benadrukten toen ze op 10 januari 1967 in de Grote Kerk in Den Haag trouwden, hardop de symbolische rol van de ring. Het was bijzonder, het was lief en het was bijna een bezwering. Vervolgens gaven ze elkaar de sterkste ring die er bestaat: een gladde, simpele trouwring.

Het is opvallend dat prinses Margriet haar trouwring bijna nooit samen met een andere ring draagt. ‘Je trouwring is je mooiste accessoire’, het is een oud adagium en prinses Margriet vindt dat kennelijk ook.

Ze hééft wel een verlovingsring. Destijds is hij, bijzonder voor Nederland in die tijd, uitgebreid getoond aan het publiek. Het is een gouden ring met een parel, omrings door twee briljant geslepen diamanten. Heel af en toe draagt ze hem, bij bijzondere gelegenheden.

‘Diamonds’

Koningin Beatrix: cluster ring

Koningin Beatrix heeft daarentegen altijd haar verlovingsring gedragen en altijd in combinatie met haar trouwring. Toen ze zich op 28 juni 1965 met jonkheer Claus van Amsberg verloofde, bleef de ring aanvankelijk buiten beeld. Niemand van de Nederlandse pers vroeg er ook naar. Dat dééd je niet. Maar de BBC-reporter deed het wel. Zonder veel omwegen vroeg hij: ‘Can we see the ring?’ En ja hoor, geen probleem. ‘It’s diamonds, all diamonds’, glunderde de prinses desgevraagd.

Prinses Laurentien, 2007

Beatrix’ ring is een zogenaamde ‘cluster ring’: een centrale steen met daarom heen cirkels van andere stenen, in dit geval dus ‘all diamonds’.

Het Utrechts Nieuwsblad van 11 april 1964 was zo attent om te notuleren dat prinses Irene haar ouders na de fait-accompli-verloving met prins Karel Hugo ‘trots haar verlovingsring’ toonde. Het was een entourage ring en het was ‘all rubies’, Irenes lievelings edelsteen: een grote robijn, omgeven door een krans van kleine robijnen.

In het huidige mediatijdperk is op slag veel meer bekend van de koninklijke verlovingsringen: de solitair diamant van Victoria van Zweden, Mathildes robijn, Mary’s rood-witte ring – diamant en robijn – de kleuren van Denemarken,  Máxima’s zeldzame oranje diamant, Laurentiens saffier en Aimée’s diamant.

Ondergesneeuwd

Maar er zijn natuurlijk meer ringen dan verlovingsringen in koninklijk bezit. In de rapportage blijven die echter een beetje ondergesneeuwd, vooral omdat ze lastig te fotograferen zijn. Toch kunnen we er gevoeglijk vanuit gaan dat bij alle historische parures in de Oranjecollectie ringmontures zijn. Ook bij de Mellerioparures en ook bij de smaragdparure. En er is een heel oude parelring die met alle eerbiedwaardige parelsieraden wordt gecombineerd.

Koningin Beatrix, Litouwen 2008

Koningin Beatrix met sieraden met goudopaal

Ringen maken ook deel uit van juwelensets van recenter datum, bijvoorbeeld van Beatrix’ demiparures (zoals de Amerikanen zeggen) met goudopalen, met turkooizen en met kunziet. Met name prinses Máxima draagt deze sets af en toe ook, inclusief de ringen.

Daarnaast is bekend dat Máxima ter ere van de geboorte van haar dochters telkens een ring heeft gekregen van prins Willem-Alexander. Dat zijn bijzondere ringen, op zichzelf al, maar ook vanwege de gevoelswaarde. Zeg maar: de magie.

En prins Willem-Alexander zelf? Die heeft uiteraard z’n trouwring, die hij om hem moverende redenen aan zijn linkerhand draagt. Maar verder? Geen zegelring, zoals prins Charles bijvoorbeeld, geen pinkring. Geen behoefte aan kennelijk. Nou ja, hij heeft natuurlijk wél die Olympische ringen!

 

 

Kijk nog eens naar de huwelijksceremonie van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven en tegen het eind van het filmpje en in kleur, de magie van hun ringwisseling:

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op 25 november 2011 (Sint Katherina’s dag)

Klik op de foto’s voor vergroting en gedetailleerde bronbeschrijving