Máxima’s Ontwerpers: de Nederlanders

 

De Magie van Jan Taminiau 

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima, 30 april 2013. Copyright PPE/Nieboer

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima, 30 april 2013. Copyright PPE/Nieboer

Dat borduurwerk.

Zoals ook nu weer op de inhuldigingsjurk van crêpe d’Antibes van koningin Máxima.

Drie maanden handwerk voor een borduurster.

Borduren en zeker zoals Taminiau het wil, is altijd arbeidsintensief. De pareltjes, de kraaltjes, de pailletten, de Swarovski-steentjes. Soms pailletten én Swarovskisteentjes. Soms wel vier lagen op elkaar.

En al die verschillende borduurtechnieken.

Met naald en draad, tambourin (met een gehoekt naaldje, waarbij de stof in een rond frame is gespannen). En al die verschillende soorten steekjes.

Er is bijna geen creatie van Jan Taminiau zonder borduurwerk.

‘Het is een van mijn handelsmerken’, zegt hij.

Taminiau is gefascineerd door oude, bijna verloren gegane handwerktechnieken: ‘Ik zou al die weef – en borduurtechnieken graag door willen geven aan de volgende generatie. Zodat ze zich realiseren dat niet alles in het leven met de snelheid van een muisklik gaat.’

Het is een belangstelling die hij mogelijk deelt met Máxima, die haar dochterts toen ze heel klein waren bij menig fotomoment in jurkjes met Zuid-Europees, Argentijns en Nederlands smockwerk kleedde. En die bij gelegenheid graag zelf authentieke Srgentijnse accessoires mag dragen, zoals poncho’s en zilveren spelden.

Jan Taminiau: ‘Borduurwerk maakt zo’n groot deel uit van ons erfgoed. Als je alleen al naar de kunstnijverheid kijkt. Of zelfs naar hoe vroeger oude lakens werden hersteld. De precisie van dat verstelwerk. En ook de liefde waarmee het gedaan is. Het doet mensen goed te zien dat ergens tijd en zorg aan is besteed. Ik wil dat mijn japonnen dat ook uitstralen.’

Talent, visie en schwung

Máxima, New York, 2009, postzakjasje Jan Taminiau. Copyright PPE/v.d.Werf

Máxima, New York, 2009, postzakjasje Jan Taminiau. Copyright PPE/v.d.Werf

‘t Zit ‘m niet alleen in het borduurwerk,  maar ook in het beheersen van het ambacht dat couture heet. En in talent, visie en in schwung.

En of het tussen mensen klikt.

In een uniek en ongetwijfeld gepland interview met de internationaal vermaarde glossy Vanity Fair in 2009 brak Máxima tamelijk onverwacht een lans voor de Nederlandse mode. Die beleefde ‘een momentum’, zei ze en ze noemde de namen van Spijkers en Spijkers, Victor & Rolf. En Jan Taminiau.

Het interview werd tamelijk buiten het vizier van Nederland gegeven. Máxima en Willem-Alexander waren op officieel bezoek in New York.

Een beetje merkwaardige uitspraak was het wel. Omdat Máxima, op een paar creaties van de Haagse couturier Frans Hoogendoorn in 2001 na, nooit Nederlands design had gedragen. En zich daar ook niet toe gedwongen voelde. Vandaar Chanel, Oscar de la Renta, Missoni, Etro, Pucci, Gucci, Ucci en natuurlijk de Belgische ontwerper Edouard Vermeulen en, bij zeer bijzondere gelegenheden, Valentino. De prinses op de rode loper. Nederland loved it.

Laag over laag, New York, 2009. Copyright PPE/V.d.Werf

Laag over laag, New York, 2009. Copyright PPE/V.d.Werf

Maar Máxima bleek echt te zijn gevallen voor de ontwerpen van Jan Taminiau. In New York, 2009, droeg ze maar liefst meteen vier outfits van hem. Zijn postzakjasje dat ze eerder in 2009 had gedragen, bij een werkbezoek aan Taminiaus modeopleiding in Arnhem, was dus geen grapje geweest.

Humor, een beetje pionieren, flair. En iets van mysterie. Als je daarvan houdt en je vindt een gelijkgestemde ziel, dan kunnen daar mooie dingen van komen. Jan Taminiau verwerkt ‘iets van mysterie’ in de gelaagdheid van zijn ontwerpen.

Tinkerbell

Prinsjesdag 2009. Copyright PPE/Nieboer

Prinsjesdag 2009. Copyright PPE/Nieboer Klik op foto voor detail

 

Zoals in de beroemde witte strapless japon (foto rechts) waarin ze in New York met haar prins the night away danste aan boord van HM Tromp en die ze later op staatsbezoek aan Duitsland droeg: lagen zijden chiffon over een (nauwelijks zichtbare) nauwsluitende mermaiddress. Die over elkaar vallende lagen waren allemaal geborduurd met pailletten en Swarovski-kristallen. Bij het bewegen geeft dat natuurlijk een soort Tinkerbell-effect of stardust of de sterretjes op oudjaarsavond. Of: de jeugddroom van Jan.

In Máxima’s roze japon van Prinsjesdag 2009 (foto links) ook weer lagen en nu in het borduurwerk. Deze keer in de vorm van degradé (in grootte aflopend) blaadjes. De stof van de japon was geverfd volgens een eeuwenoude methode: met een aftreksel van de meekrapwortel.

En ook voor deze japon geldt: hoe dichterbij je komt, hoe meer lagen.

Stockholm 2010. Copyright PPE/Nieboer

Stockholm 2010. Copyright PPE/Nieboer

Een favoriet van Jan Taminiau, is ‘de mermaid dress’ (foto rechts). Het is de fishtail (vissenstaart) jurk die prinses Máxima in 2011 droeg bij het huwelijk van de Zweedse prinses Victoria en Daniël Westling: een kanten japon met een bolero, geborduurd met Svarovski.

Jan: ‘De rondingen en welvingen: alles wat mooi is aan het lichaam van een vrouw dat oprijst uit een wolk. En de wolk is dan die tail’.

Hoogendoorn

Zaanse Schans, 2001. Copyright PPE/Buys

Zaanse Schans, 2001. Copyright PPE/Buys

Om misverstanden te voorkomen: Jan Taminiau is niet de eerste Nederlandse ontwerper die kleding voor Máxima maakte. In 2001 deed ze voor haar kennismakingstoernee langs de Nederlandse provincies een beroep op de Haagse couturier Frans Hoogendoorn. Hij maakte onder meer het witte ensemble dat ze in Rotterdam droeg en een driedelige combinatie in fuchsia crêpe double. Delen van deze combinaties draagt ze nóg. De fuchsia top van een ensemble uit 2001 is vanege z’n kleur anno 2013 weer hoogst actueel. Van Hoogendoorn is ook een pied-de-coq mantel die zijn première beleefde in Zaanse Schans in 2001 (foto links). Hoogendoorn: ‘Ik heb gehoord dat dergelijke mantels later in dat seizoen in de confectie een hit zijn geworden.’

Berry Rutjes Jr.

In 2001 deden ook hoeden hun intrede in Máxima’s garderobe. Ze ontmoette via Edouard Vermeulen de hoedenontwerpster Fabienne Delvigne. Nog maakt zij het leeuwendeel van Máxima’s hoeden. Maar er is ook een Nederlandse ontwerpster die hoeden voor Máxima maakt: Berry Rutjes Jr.

Prinsjedag 2008, jurk van Herbert Rouwers, hoed van Berry Rutjes Jr. Copyright PPE/Nieboer

Prinsjedag 2008, jurk van Herbert Rouwers, hoed van Berry Rutjes Jr. Copyright PPE/Nieboer

Brussel 2006. Copyright PPE/Nieboer

Brussel 2006. Copyright PPE/Nieboer

Van haar hand is onder meer de hoed van Prinsjesdag 2008: een grote sinamay doorzichtige rand en bol met handgemaakte zijden bloemen in de kleuren van de japon. Deze prinsjesdagjurk was overigens ook Nederlands ontwerp: van Herbert Rouwers (van Hoogeveen Rouwers in Den Haag).

Ook op staatsbezoek in België (2006) droeg Máxima een hoed van Berry Rutjes Jr, van zeer fijn gestikt florentiner bandstro van een halve centimeter. Rutjes maakte ook het tasje van het zelfde materiaal (foto rechts).

Trendsetter

Den Haag 2011. Oorbellen van chalcedon van Renée Arnold

Den Haag 2011. Oorbellen van chalcedon van Renée Arnold. Copyright PPE

Als Máxima als prinses al een trendsetter was, dan was ze dat vooral met haar eigentijdse juwelen. Die zijn van meet af aan forser en groter geweest dan Nederlandse vrouwen ze ooit hadden gedragen. Maar de laatste jaren valt Máxima’s  sieradenkeus zonder mankeren onder prinsesselijk lef. En het valt niet uit te sluiten dat ze  menige Nederlandse vrouw bij de aanschaf van een nieuw sieraad over de streep heeft getrokken.

Nu is de edelsteenmode zelf door de crisis ook van hoe meer hoe liever geworden. Juwelenhuizen zoals Boucheron en Pomatello die hun status danken aan dure, exclusieve orthodoxe edelstenen zijn een paar jaar geleden al begonnen om niet-loepzuivere edelstenen, bijvoorbeeld, saffieren zodanig gaan slijpen dat de onvolkomenheden niet opvielen. Zodoende kan de draagster indrukwekkend voor de dag komen voor een naar verhouding lage prijs.

Green fashion week, Amsterdam 2012. Copyright PPE/Nieboer

Green fashion week,  mäxima in Taminiau, Amsterdam 2012. Copyright PPE/Nieboer

 

En passant werd echter ook een trend gezet voor grote sieraden.

De sieraden van ruwe edelstenen zoals de Nederlandse ontwerpster Renée Arnold die maakt, passen naadloos in die trend. Máxima heeft een aantal sieraden van deze Larense kunstenares, onder meer een opvallende halsketting van agaat en oorbellen van chalcedon (foto hier rechtsboven).

‘Ze is zo iemand van het Nu’, zegt Jan Taminiau.

‘Ze is altijd op zoek naar nieuwe dingen’, zegt hoedenkunstenares Fabienne Delvigne.

Magie

Jan Taminiau en topmodel Silvia van der Klooster, 'mijn muze'. Copyright Jan Taminiau

Jan Taminiau en topmodel Silvia van der Klooster, ‘mijn muze’. Copyright Jan Taminiau

En er is mogelijk nog een ander raakvlak tussen Máxima en haar ontwerpers.

Jan Taminiau: ‘Als kind was ik al gefascineerd door het verschijnsel dat als je ergens dichterbij komt je niet, zoals je verwacht, de dingen veel duidelijker ziet, maar dat je steeds meer lagen ontdekt. Dat is Magie. Ik heb van meet af aan geweten dat ik daarmee door wilde gaan.

 

 

 

Copyright Els Smit

Gepubliceerd 1 mei 2013 

Gebaseerd op geautoriseerde interviews met Jan Taminiau in Royalty nr 9 2009 en Vorsten nr 6 2012, beide copyright Els Smit

Klik op de foto’s voor vergroting en gedetailleerde bronbeschrijving