Oranjejuweeltjes 5

‘Sophie’s’ parelbroches

Koningin Sophie met broches aan haar mouwen

Prinses Máxima, 2009 met Beatrix' inhuldigingsbroche

Je echt verdiepen in de historische juwelencollectie van de Nederlandse koninklijke familie stemt tot deemoed. Aan indianenverhalen en aan decennia voor waar aangenomen en uittentreurde doorvertelde foute feiten geen gebrek. Maar vaak is er gewoon helemaal niet zo veel te vertellen over de herkomst van de juwelen en de edelstenen, omdat er doodeenvoudig niets over bekend is.

Een mooi voorbeeld daarvan zijn twee juwelen die afkomstig zouden zijn van koningin Sophie (1818-1877), de eerste vrouw van koning Willem III. Het zijn broches met een parel in het midden omringd door twee kransen van diamanten. De beroemdste versie is de broche die koningin Beatrix bij haar inhuldiging in 1980 droeg. Er was toen een pendant parel aan bevestigd. Beide broches worden echter ook gebruikt als sluiting van een drierijïg parelcollier. Een van de broches wordt sinds kort als armband gedragen.

Op een schilderij van Pieneman uit 1845 zou koningin Sophie de broches op haar mouwen hebben gedragen. Toen zou er geen parel maar een diamant in het centrum hebben gezeten.

Prinses Margriet met parelbroche van Emma

Het kan.

Het kan ook van niet.

Niet identiek

De centrale diamant van Sophies broches zou, zo is altijd vlotjes aangenomen, zijn vervangen door een parel. Maar dan doet het volgende probleem zich voor: de twee broches zoals ze nu door koningin Beatrix en de Oranjeprinsessen worden gedragen zijn niet identiek. Zo zijn de dubbele kransen van diamanten rondom de centrale parel verschillend van grootte.

Bovendien is in de oude folianten geen enkel bewijs te vinden dat deze broches van Sophie afkomstig zijn. Wel is er een document waarin staat dat deze twee broches een geschenk waren van Willem III aan zijn tweede vrouw Koningin Emma. Klaar. Full stop.

Sluiting van Beatrix' inhuldigingsbroche

Het parelcollier zelf is wél een erfstuk van Koningin Sophie. Het komt voor in de inventarislijst die is opgemaakt na de dood van haar zoon Alexander in 1878. Het collier is waarschijnlijk een geschenk geweest van prins Frederik, de oom van Koning Willem III aan Sophie.

Vijfde generatie

Het collier dient inmiddels de vijfde Oranje-generatie: prinses Laurentien en prinses Máxima (in die volgorde) hebben intussen het collier met broche-sluiting gedragen.

Máxima, 22 januari 2012, Den Haag

Sinds kort wordt de grote parelbroche ook in een diamanten armband gedragen. Koningin Beatrix had hiervan de primeur: tijdens het staatsbezoek aan Duitsland in 2011. Prinses Máxima droeg de armband tijdens het galadiner van de Amerikaanse Kamer van Koophandel in Den Haag in januari 2012. Om haar linkerarm (op de foto rechts) droeg ze toen  nóg een  armband met een parelmonture, maar die is wél een erfstuk van koningin Sophie!

 

 

 

 

 

Kijk even naar koningin Juliana in het oude British Pathé journaal: 1962 , een bezoek aan het Concertgebouw in Amsterdam.  Dirigent Bernhard Haitink stelt een aantal musici voor, onder wie een aandoenlijk jonge (violist) Herman Krebbers. Het gaat om de eerste 30 seconden van het filmpje. Daarna begint het Koninklijk Concertgebouw orkest onder leiding van Bernhard Haitink te spelen (Eerste Symphonie van Gustav Mahler). Ongetwijfeld zeer fraai. Echter bij het filmpje ontbreekt het geluid.

Dit is de link:

http://www.britishpathe.com/record.php?id=69548

(Door rechts onder het beeld op het vierkante icoontje te klikken ontstaat grootbeeld.)

 

Copyright: Els Smit

Gepubliceerd op 13 december 2011

Eerste publicatie: Vorsten, oktober 2005