Uit de kluis 7

 

Prinses Máxima, 22 januari 2013, Brunei

Prinses Máxima, 22 januari 2013, Brunei

Het diadeem met boutonparels

Margriet en Pieter 7 januari 1967

Margriet en Pieter 7 januari 1967

Prinses Máxima droeg  op de tweede avond van het staatsbezoek aan Brunei voor het eerst het Oran je-diadeem met de boutonparels. Omdat ieder diadeem anders staat bij een nieuw gezicht, dachten veel mensen dat het een nieuw juweel was. Maar Nederland maakte al 46 jaar jaar geleden kennis met dit diadeem toen prinses Margriet het  in januari 1967 tijdens haar huwelijk droeg.

En zelfs toen maakte het al enige tijd deel uit van de koninklijke collectie. Zo had prinses Simone, de tante van vaderskant van Margriet,  het diadeem in 1966 al mogen lenen toen ze te gast was bij het regeringsdiner t.g.v. het huwelijk van Beatrix en Claus. Maar het diadeem leek wel gemaakt voor Margriet.  De crux zat ‘m in de vijf opstaande ornamenten. Die leken wel wat op margrieten met parels als parels. Margriet betekent in het Grieks parel. Daar maken alle prinsessen Margriet (of Marguerita, Margaret, Margrethe of Margarita) de hele geschiedenis door al graag gebruik van. En anders doen hun echtgenoten of aanbidders het wel, want je hebt natuurlijk altijd een cadeautje waar je haar hart mee laat smelten.

Symboliek

Een jonge koningin Sophie, ca 1845, print naar een schilderij van J.W. Pieneman

boutonparel van bovenaf

Op Margriets bruiloft was er erg veel margrietsymboliek: onder meer in de stof van de bruidsjapon (ingeweven margrieten) en in het bruidsboeket. En dan was er dus het diadeem.

Maar ook toen was het geen nieuw diadeem. Althans: deze verschijningsvorm was weliswaar nog nooit vertoond, maar de samenstellende delen (de basis en de ornamenten) maakten al meer dan honderd jaar deel uit van de juwelencollectie van de Oranjes.

Ze  waren allemaal afkomstig van koningin Sophie (1818-1877), die ze meebracht toen ze als prinses van Wurtemberg in 1839 met prins Willem van Oranje (de latere koning Willem III) trouwde.

Boutonparel

De basis van het latere  trouwdiadeem van Margriet, was bij Sophie de basis van een diadeem met daarop  negen bladvormige diamanten ornamenten (afbeelding links). Sophie droeg de vijf margrieten: parels in een krans van diamanten, als broches op haar kleding.

Die parels behoeven een toelichting. Het zijn zogenoemde ‘boutonparels’. (foto rechts). Het (Franse) woord zegt het al: het zijn parels als knoopjes (hoewel je in dit geval natuurlijk gerust van knopen kunt spreken): niet rond zoals wij ons alle parels voorstellen, maar afgeplat, in ieder geval aan één kant.

Koningin Beatrix en prins Claus, 30 april 1980

Koningin Beatrix en prins Claus, 30 april 1980

Oesters (waarin parels groeien) zijn,  net zo min als wat dan ook in de natuur, wat in mensenogen perfect is. Parels zijn dus lang niet altijd de volmaakt kogelronde ‘kralen’ zoals wij denken dat ze zijn. Ze kunnen vele vormen aannemen. En boutonparels zijn dus afgeplatte parels.

Altijd geliefd

Copyright PPE

Close up van diadeem met de boutonparels

Boutonparels zijn altijd geliefd geweest om in ringen, broches en pendanten van colliers te zetten. Ze zijn gemakkelijker te verwerken. Ook komen er meer grote boutonparels voor dan grote perfecte ronde parels. Door grote boutonparels in ringen etc. te monteren, wek je de indruk dat de hele parel groot en rond is.

Margriets bruidsdiadeem deed het fantastisch in haar opgestoken jaren zestig kapsel. En het was natuurlijk ook gewoon een erg mooi nieuw diadeem.

Dat het diadeem inderdaad niet exclusief voor Margriet was, bleek toen koningin Juliana het drie jaar later droeg bij het staatsbezoek dat de Duitse president  Heinemann aan Nederland bracht.

Máxima en Willem-Alexander, Madrid 2004, huwelijk Felipe en Letizia

Máxima en Willem-Alexander, Madrid 2004, huwelijk Felipe en Letizia

Diademen, broches, armbanden uit de Oranjecollectie mogen de laatste jaren in vele gedaanten de revue passeren: Margriets trouwdiadeem bleef lang intact.

Het ging zelfs de wereld over (en talloze archieven in) toen prinses Beatrix het in 1980 koos als haar inhuldigingsdiadeem (foto links).

Toen, dertien jaar na zijn première, zat het al in het collectieve korte termijngeheugen als een van de oeroude Oranjediademen, terwijl het in deze samenstelling dus relatief nieuw was.

Beatrix heeft het altijd intact gelaten en met grote regelmaat bij gala’s en op staatsiefoto’s gedragen.

Beatrix met haar inhuldigingsdiadeem en de broche die ze bij haar huwelijk droeg.

Beatrix met haar inhuldigingsdiadeem en de broche die ze bij haar huwelijk droeg.

Sterren voor parels

Maar dat betekende niet dat het diadeem onaantastbaar was. Voor een ander Oranjehuwelijk, in 2002, kreeg de basis een nieuwe bestemming. In plaats van de ornamenten met boutonparels kwamen vijf diamanten sterren, die koningin Emma bij haar huwelijk met Willem III ijn 1879 kreeg.

En zo kent iedereen het diadeem inmiddels als ‘Máxima’s trouwdiadeem’. Zo kent Máxima het natuurlijk ook. Ze heeft het na haar huwelijk nog herhaaldelijk gedragen, vooral bij andere koninklijke bruiloften (foto rechts).

De laatste jaren is het overduidelijk dat niets zo tijdelijk is als het eeuwige binnen de collectie Oranjejuwelen. Alles beweegt. En Máxima droeg in Brunei weer de versie van Sophies juwelen zoals Margriet die droeg bij haar huwelijk en Beatrix bij haar inhuldiging.

Máxima combineerde in Brunei het diadeem met andere Oranjejuwelen, zoals de broche die Beatrix bij haar huwelijk droeg en grote pareloorbellen (zie foto helemaal rechtsboven). En ja, daar zitten ook weer verhalen aan vast. Die vertellen we dan D.V. een andere keer.

 

Copyright Els Smit

Gepubliceerd op 25 januari 2013 

Voor vergroting en uitgebreide bronbeschrijving: klik op de foto, klik vervolgens op de foto in het kleine frame